Thích ứng và tận dụng cơ hội để phát triển bền vững


Ngày 5-12-2011, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký Quyết định 2139/QĐ-TTg phê duyệt chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu (BĐKH). Quan điểm quan trọng của chiến lược này là ứng phó với BĐKH của Việt Nam phải gắn liền với phát triển bền vững, hướng tới nền kinh tế các bon thấp, tận dụng các cơ hội để đổi mới tư duy phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức mạnh quốc gia.

Ứng phó với BĐKH là vấn đề sống còn

Theo các kịch bản của BĐKH, vào cuối thế kỷ XXI, nhiệt độ trung bình năm ở nước ta tăng khoảng 2-3 độ C, tổng lượng mưa năm và lượng mưa mùa mưa tăng, trong khi đó lượng mưa mùa khô lại giảm, mực nước biển có thể dâng 75cm-1m so với thời kỳ 1980-1999. Nếu mực nước biển dâng cao 1m sẽ có khoảng 40% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long, 11% diện tích Đồng bằng sông Hồng và 3% diện tích của các tỉnh khác thuộc vùng ven biển bị ngập. Trong đó, TP Hồ Chí Minh sẽ bị ngập hơn 20% diện tích; 10-12% dân số nước ta bị ảnh hưởng trực tiếp và tổn thất khoảng 10% GDP quốc gia.
 

TRIEUC Thích ứng và tận dụng cơ hội để phát triển bền vững

Cần thực hiện tốt những nhiệm vụ chiến lược để hạn chế tác động của biến đổi khí hậu.

Trong chiến lược này, Chính phủ khẳng định là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, Việt Nam coi ứng phó với BĐKH là vấn đề có ý nghĩa sống còn. Nhằm ứng phó với BĐKH, cần tập trung vào 10 nhiệm vụ chiến lược. Trong đó, phải chủ động ứng phó với thiên tai và giám sát khí hậu; bảo đảm an ninh lương thực và tài nguyên nước; ứng phó tích cực với nước biển dâng phù hợp với các vùng dễ bị tổn thương; bảo vệ, phát triển bền vững rừng, tăng cường hấp thụ khí nhà kính và bảo tồn đa dạng sinh học; xây dựng cộng đồng ứng phó hiệu quả với BĐKH; đa dạng hoá các nguồn lực tài chính và tập trung đầu tư có hiệu quả… Chính phủ yêu cầu đến năm 2015 phải hoàn thành việc xây dựng hệ thống giám sát BĐKH và nước biển dâng; hiện đại hoá hệ thống quan trắc và công nghệ dự báo khí tượng thuỷ văn bảo đảm cảnh báo, dự báo sớm các hiện tượng thời tiết, khí hậu cực đoan. Đến năm 2020 phát triển mạng lưới quan trắc khí tượng thuỷ văn có mật độ trạm tương đương với các nước phát triển và tự động hoá trên 90% số trạm; nâng cao thời hạn dự báo bão, không khí lạnh lên đến 3 ngày với độ chính xác ngang mức tiên tiến của khu vực Châu Á. Đến năm 2050, hệ thống quan trắc, dự báo khí tượng thuỷ văn và cảnh báo hiện tượng khí hậu cực đoan đạt mức tiên tiến trên thế giới…

Nhận rõ thách thức để tận dụng cơ hội

Không chỉ nâng cao khả năng ứng phó, theo phân tích của Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, quan điểm quan trọng của chiến lược là phải nhận thức rõ thách thức để ứng phó đồng thời tận dụng cơ hội để phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức mạnh quốc gia.

Trong chiến lược cũng đã chỉ rõ nhiệm vụ với từng bộ, từng ngành. Chẳng hạn, với vấn đề an ninh lương thực, các bộ, ngành và địa phương phải nghiên cứu, áp dụng công nghệ sinh học, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại. Trong lĩnh vực tài nguyên nước phải sớm quy hoạch tổng hợp các vùng lãnh thổ, các lưu vực sông lớn, gồm các sông: Bằng Giang-Kỳ Cùng, sông Hồng, sông Mã-Cả, Trung Trung bộ, Nam Trung bộ, Sesan-Srepok, Đồng Nai-Sài Gòn, Cửu Long; cải tạo, nâng cấp, tu bổ và xây mới các công trình thuỷ lợi, thuỷ điện, đê sông, đê biển…

Một nhiệm vụ quan trọng nữa để phát triển bền vững là tập trung phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, gồm năng lượng gió, năng lượng mặt trời, nhiên liệu sinh học… tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng giảm các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng và khuyến khích các ngành sử dụng năng lượng thấp. Đến năm 2015 hoàn thành việc rà soát và ban hành kế hoạch loại dần các công nghệ sản xuất kém hiệu quả; tăng cường nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao trong các ngành công nghiệp trọng điểm…